Kan Hastalıkları
Kan hastalıkları; kan hücrelerini, bu hücreleri üreten kemik iliğini, lenf sistemini ya da kanın pıhtılaşma düzenini etkileyen hastalıkların ortak adıdır. Bu bölümde kansızlıklar, kan kanserleri, kanama ve pıhtılaşma bozuklukları ile demir metabolizması hastalıkları dört ana grupta toplanmıştır. Her kart, ilgili hastalığın belirtilerini, tanısını ve tedavisini anlatan sayfaya açılır.
Ana başlıklar
-
01
Kan Kanseri (Kan ve Kemik İliği Kanserleri)
Kan kanseri, kemik iliğinde ya da lenf sisteminde başlayan kanserlerin halk arasındaki ortak adıdır; tıbbi bir tanı değil, bir hastalık ailesidir. Bu...
- Lösemi
- Lenfoma
- Multipl Miyelom
- Miyeloproliferatif Neoplazmlar (MPN)
- Miyelodisplastik Sendrom (MDS)
- Akut Miyeloid Lösemi (AML)
- Akut Lenfoblastik Lösemi (ALL)
- Kronik Lenfositik Lösemi (KLL)
- Kronik Miyeloid Lösemi (KML)
- Hodgkin Lenfoma
- Non-Hodgkin Lenfoma
- MGUS (Önemi Belirsiz Monoklonal Gamopati)
- Amiloidoz (AL Amiloidoz)
- Polisitemi Vera
- Esansiyel Trombositemi
- Miyelofibroz (Primer ve İkincil)
-
02
Anemi (Kansızlık)
Anemi (kansızlık), kandaki hemoglobin miktarının yaşa, cinsiyete ve gebeliğe göre beklenen sınırın altına inmesidir. Dünya Sağlık Örgütü bu sınırı geb...
-
03
Hemokromatozis (Demir Birikimi Hastalığı)
Hemokromatozis, bağırsaktan gereğinden fazla demir emilmesi sonucu demirin yıllar içinde karaciğer, eklemler, pankreas ve kalpte biriktiği kalıtsal bi...
-
04
Kanama Bozuklukları
Kanama bozukluğu, yaralanan damarda kanın zamanında ve yeterince pıhtılaşamadığı hastalıkların ortak adıdır. Sorun trombositlerin sayısında ya da işle...
-
05
Trombofili (ve Trombofili Paneli)
Trombofili, kanın damar içinde normalden daha kolay pıhtılaşmasına yol açan kalıtsal ya da sonradan kazanılmış durumların ortak adıdır. Kendi başına b...
Tüm sayfalar
- HemofiliD66
- Hemokromatozis (Demir Birikimi Hastalığı)E83.1
- Hemolitik AnemiD55-D59
- Hodgkin LenfomaC81
- Kan Kanseri (Kan ve Kemik İliği Kanserleri)C81–C96, D45–D47
- Kanama BozukluklarıD65–D69
- Kronik Lenfositik Lösemi (KLL)C91.1
- Kronik Miyeloid Lösemi (KML)C92.1
- Non-Hodgkin LenfomaC82–C88
Kan hastalıkları nelerdir?
Kan hastalıkları; kanda dolaşan hücreleri, bu hücreleri üreten kemik iliğini, lenf sistemini ve kanın pıhtılaşma düzenini etkileyen hastalıkların ortak adıdır. Tıp dilinde bunlara hematolojik hastalıklar denir. Kimi yalnızca bir tahlil değerinde iz bırakır, kimi yıllarca belirti vermeden sürer, kimi de hızla ilerler ve acil tedavi ister.
Bu hastalıkları anlamanın kolay yolu, onları iki geniş gruba ayırmaktır. İyi huylu kan hastalıkları arasında kansızlıklar, kanama ve pıhtılaşma eğilimleri ile demir metabolizması bozuklukları yer alır. Kötü huylu grup ise lösemi, lenfoma ve multipl miyelom gibi kan kanserlerinden oluşur. Dünya Sağlık Örgütü'nün 2022'de yayımlanan beşinci sınıflaması, kan kanserlerini köken aldıkları hücre soyuna göre miyeloid ve lenfoid olarak ayırır12.
İyi huylu olmak, önemsiz olmak anlamına gelmez. Örneğin bacak toplardamarında oluşan bir pıhtı yerinden koparak akciğere ulaşabilir ve acil tedavi gerektirir3. Hastalık adlarını okurken iki ek işinizi kolaylaştırır: "-peni" bir hücrenin azlığını (trombositopeni, nötropeni), "-oz" ise fazlalığını (lökositoz, trombositoz) anlatır. Bu kavramlar çoğu zaman bir hastalığın adı değil, nedeni araştırılması gereken birer tahlil bulgusudur. Adı benzese de tromboz farklı bir kavramdır: damar içinde pıhtı oluşması demektir.
Bu hastalıkların bir kısmı ülkemizde oldukça yaygındır. Sağlık Bakanlığı'nın 2017 beslenme ve sağlık araştırmasında 15 yaş ve üzeri kadınların %21,7'sinde, erkeklerin %5'inde hemoglobin düşük bulunmuştur4. Türk Hematoloji Derneği, Türkiye'de yaklaşık 1,3 milyon beta talasemi taşıyıcısı bulunduğunu bildirmektedir5. Kan kanserleri daha seyrek görülür; yine de Sağlık Bakanlığı 2022 yılı için lenf ve kan yapıcı dokulara ait yaklaşık 16.100 yeni kanser vakası tahmin etmektedir6.
Aşağıdaki gruplarda her kart, bir hastalığın nasıl ortaya çıktığını, hangi testlerle tanındığını ve hangi tedavi seçeneklerinin bulunduğunu anlatan sayfaya açılır. Bir tahlil sonucundan ya da belirtiden yola çıkıyorsanız belirtiler ve tahlil bulguları bölümü daha uygun bir başlangıç olabilir. Tanı ve tedavi işlemleri ayrıca tanı ve tedavi yöntemleri bölümünde toplanmıştır. Sayfalardaki bilgiler erişkinler için hazırlanmıştır; çocuklarda kan hastalıklarının seyri ve tedavisi farklıdır.
Kan kanserleri
Kan kanseri, bir hastalığın değil, kemik iliğinde ya da lenf sisteminde başlayan bir hastalık ailesinin halk arasındaki adıdır. Aşağıdaki gruplar bu ailenin üyeleridir.
Lösemiler
Kemik iliğinde kontrolsüz çoğalan kan hücrelerinin kana taştığı hastalıklardır. Seyrine göre akut ya da kronik, köken aldığı hücreye göre miyeloid ya da lenfoid olarak adlandırılır12. Genel bilgiler lösemi sayfasındadır; dört ana türün her birinin ayrı sayfası vardır.
Lenfomalar
Lenf bezlerinde ve lenf sistemine ait dokularda gelişen kanserlerdir. Hodgkin lenfoma ve non-Hodgkin lenfomalar olarak iki ana kola ayrılır; ikinci grupta onlarca alt tip bulunur2. Alt tiplerin karşılaştırması lenfoma sayfasında yer alır.
Multipl miyelom ve plazma hücre hastalıkları
Antikor üreten plazma hücrelerinden kaynaklanan hastalıklardır2. Bu grupta multipl miyelom ile birlikte öncül bir durum olan MGUS ve organlarda anormal protein birikimiyle seyreden AL amiloidoz anlatılır.
Miyeloproliferatif neoplazmlar
Kemik iliğinin bir ya da birkaç hücre türünü fazla ürettiği kronik hastalıklardır. Polisitemi vera, esansiyel trombositemi ve miyelofibroz bu gruptadır1. Ortak özellikleri ve JAK2 mutasyonu miyeloproliferatif hastalıklar sayfasında ele alınır.
Miyelodisplastik sendrom
Kemik iliğinin sayıca yeterli ve sağlıklı kan hücresi üretemediği bir hastalık grubudur. Dünya Sağlık Örgütü'nün güncel sınıflamasında miyelodisplastik neoplazm adıyla geçer1. Ayrıntılar miyelodisplastik sendrom sayfasındadır.
Kansızlıklar ve demir metabolizması
Anemiler
Kanda oksijen taşıyan eritrositlerin ya da hemoglobinin yetersiz kaldığı durumlardır7. Demir ve B12 eksikliği, talasemi, hemolitik anemi ve aplastik anemi bu grupta ayrı sayfalarda anlatılır. Hangi değerde anemi denildiği ve türleri kansızlık sayfasındadır.
Demir metabolizması bozuklukları
Vücutta demirin gereğinden fazla biriktiği durumları kapsar5. Kalıtsal demir birikimi hastalığı hemokromatozis sayfasında anlatılır; demir eksikliği ise anemiler grubundadır.
Kanama ve pıhtılaşma bozuklukları
Kanama bozuklukları
Kanın gereğinden zor pıhtılaştığı ya da trombosit sayısının düştüğü hastalıklardır8. İmmün trombositopeni (İTP), hemofili, von Willebrand hastalığı ve TTP bu grupta yer alır. Genel bakış için kanama bozukluğu sayfasına bakabilirsiniz.
Tromboz ve trombofili
Kanın damar içinde gereğinden kolay pıhtılaşmasına yatkınlık yaratan durumlardır3. Kalıtsal yatkınlıklar, antifosfolipid sendromu ve derin ven trombozu bu grupta anlatılır. Pıhtılaşma testlerinin ne zaman gerektiği trombofili sayfasındadır.
Kaynaklar
- Khoury JD, ve ark. The 5th edition of the World Health Organization Classification of Haematolymphoid Tumours: Myeloid and Histiocytic/Dendritic Neoplasms — Leukemia 36(7):1703-19, 2022 (erişim: 18.10.2026)
- Alaggio R, ve ark. The 5th edition of the World Health Organization Classification of Haematolymphoid Tumours: Lymphoid Neoplasms — Leukemia 36(7):1720-48, 2022 (erişim: 18.10.2026)
- Blood Clots — American Society of Hematology (ASH), hasta bilgilendirme, 2026 (erişim: 18.10.2026)
- Turkey Nutrition and Health Survey (TNHS / TBSA) 2017 — T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, 2019 (erişim: 18.10.2026)
- Eritrosit Hastalıkları ve Hemoglobin Bozuklukları Tanı ve Tedavi Kılavuzu, Sürüm 1.4 — Türk Hematoloji Derneği, 2025 (erişim: 18.10.2026)
- 2022 Yılı Türkiye Kanser İstatistikleri — T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, 2026 (erişim: 18.10.2026)
- Anemia — American Society of Hematology (ASH), hasta bilgilendirme, 2026 (erişim: 18.10.2026)
- Bleeding Disorders — American Society of Hematology (ASH), hasta bilgilendirme, 2026 (erişim: 18.10.2026)